ELEKTRET Nedir? Hakkında Bilgi
Alm. Elektret (m) Fr. Electret (m) İng. Electret. Elektrikî alanın korunup uzun süre saklanmasını sağlayan yalıtkan bir madde. Bir mıknatıs çubuğu nasıl sürekli mağnetik alan meydana getiriyorsa, bir elektret de sürekli bir elektrikî alan kaynağıdır.
Bir elektret ısıtıldığı zaman özelliğini kaybeder. Mıknatıslar da böyledir. Bir elektrette elektrikî yükler yalnızca yüzeylerde veya ara yüzeylerde bulunur.
ELİPSOLİT Nedir? Hakkında Bilgi
Alm. Ellipsoid (n), Fr. Ellipsoide (m), İng. Ellipsoid. İkinci dereceden bir yüzey olup, herhangi bir düzlemle arakesitleri elips olmaktadır. Asal eksenler adı verilen birbirine dik üç eksene göre ve bu eksenlerin kesim noktası olan merkeze göre simetrik bir şekil taşır. Orijinde bulunan merkez ve koordinat eksenleri boyunca alınan esas eksenlerine göre elipsoidin denklemi:
EMÜLSİYON Nedir? Hakkında Bilgi
Alm. Emulsion (f), Fr. Emulsion (f), İng. Emulsion. Bir sıvının diğer bir veya birkaç sıvı içinde mikroskopik veya ultramikroskopik boyutta damlacıklar hâlinde dağılması ile ortaya çıkan karışım.
Emülsiyonlar sıvıların kendiliğinden veya çoğu zaman çalkalama, karıştırma gibi mekanik bir yolla dağılması ile elde edilirler. Ancak karıştırılan sıvıların birbiri içerisinde çözünmemesi veya çok az çözünür olması gerekir. Emülsiyonların kararlı olmaları, içlerinde bulunan veya katılan, damlacıkların yüzeyinde bir katman meydana getiren (meselâ sabun molekülleri) veya mekanik bir kararlılık sağlayan (meselâ kolloidal karbon veya bentonit) emülsifiyanlarla sağlanır. Kararsız emülsiyonlar zamanla iki sıvı katmanına ayrılırlar. Kararlı emülsiyonlar, emelsifiyanı etkisiz hâle getirmek suretiyle kararsız hâle getirilebilirler. Bu, bâzan uygun bir üçüncü maddenin ilâvesiyle, bâzan ısıtma veya dondurma ile gerçekleştirilebilir.
Alm. Energie (f), Fr. Energie (f), İng. Energy. İş yapabilme kâbiliyeti. Enerji kelimesi “kudret” yerine kullanılmaktadır. Bir sistemin enerjisi, o sistemin yapabileceği âzamî iştir. İş, fizikte bir cisme, bir kuvvetin tesiri ile yol aldırma, yerini değiştirme şeklinde târif edilir. İş (W), kuvvet (F) ve kuvvet etkisiyle cismin aldığı yol (x) ile gösterilirse, W= F.x olur. Kuvvet tatbik edilen cisimlerin hızları değişir. Bütün hareketli cisimler, hıza sâhip oldukları için, aynı zamanda yukarıdaki iş târifinden gidilerek enerjiye sâhip oldukları da çıkarılabilir. Yâni, hıza sâhip olan cisimler zinde bir kuvvetin sâhibidirler. Bu kuvvetle iş yapabilirler. Hızla çarpışan iki şişenin birbirini kırması, sâhip oldukları enerji sebebiyledir. Hareketli cisimlerin sahib oldukları bu enerjiye “kinetik enerji” denir. Kinetik enerji, o cismin kütlesi ile hızının karesinin çarpımının yarısına eşit olur (E= 1/2 mv2). Sürtünmesiz bir ortamda duran bir cisim bir (F) kuvvetinin etkisiyle harekete geçer ve bir (x) yolu sonunda (v) hızını kazanırsa, kuvvetin yaptığ iş, cismin kazandığı kinetik enerjiye eşit olur (F.x= 1/2 mv2). Eğer kuvvet, hareketli cisme tesir etti ise, o zaman o cisim üzerine yapılan iş, o cismin kinetik enerjisindeki değişmeye eşittir.
ENERJİNİN KORUNUMU PRENSİBİ Nedir? Hakkında Bilgi
Alm. Erhaltung (f) der Energie, Fr. Conservation (f), de L’energie, İng. The Conservation of Energy. Bir sistemin sâhip olduğu toplam enerji miktarının değişmemesi. Bir sistemin herhangi bir anda sâhip olduğu enerji kaybolmayıp, başka bir enerji çeşidi olarak sistemde aynen mevcuttur. Toplam enerji, çeşitli enerjilerin değişik kombinezonları şeklinde olabilir. Bu enerjiler fizikî (kinetik, potansiyel, termal, ışık vb.) veya kimyevî olabilir. Meselâ belli bir yükseklikte bulunan bir cismin, yerçekimi sebebiyle sâhip olduğu bir potansiyel enerjisi vardır. Bu cisim, deniz seviyesine göre (h) kadar yüksekte ise, sâhip olduğu patansiyel enerji, deniz seviyesinde sâhip olacağı potansiyel enerjiden (m) cismin kütlesi, (g) yerçekimi ivmesi olmak üzere (mgh) kadar fazladır. Bu cisim serbest düşmeye bırakılırsa, düştükçe potansiyel enerjisi azalır fakat azalan potansiyel enerjiye eşit miktarda kinetik enerji kazanır. Esâsında düşerken kazanacağı kinetik enerji çok az da olsa kaybettiği potansiyel enerjiden bir miktar eksik olabilir. Bunun sesebi, düşme sırasında hava molekülleri ile olan sürtünme netîcesinde cismin kinetik enerjisinin bir kısmının ısıya dönüşmesidir. Isıya dönüşen bu enerji, cisim ve hava moleküllerinde depo edilir. (m) kütleli bir cismin düşerken (v) hızına eriştiğinde, kazanacağı kinetik enerji mv2/2 ile hesaplanır. Cismin (h) yüksekliğinden düştüğünde kaybettiği potansiyel enerjinin kazanacağı kinetik enerjiye eşitliği (mgh= mv2/2) olur şeklinde ifâde edilir. Cismin kazanacağı hız ise:
